Geschiedenis

Elk jaar houden de skûtsjes Friesland in de 'besnijing', houden ze Friesland in hun ban. Iedereen die ook maar iets voor het zeilen voelt, volgt de strijd tussen de oude vrachtschepen op de voet. Skûtsjesilen is synoniem met wedstrijdzeilen met oude vrachtschepen, platbodems die rond de eeuwwisseling werden gebouwd om turf, mest en andere lading tot bij de boerderijen te brengen. Hiervoor moesten de schepen ondiepe vaarten in. Daarom werden de schepen dan ook lang en plat gemaakt. Als er wedstrijden waren, en de schipper een paar centen extra kon verdienen, werd alle huisraad uit het skûtsje gehaald en op de wal gezet.

Deze skûtsjewedstrijden vonden vaak plaats in perioden dat er weinig werk voor de schippers was; de boeren hadden immers wel iets anders aan het hoofd dan denken aan een lading voor de broodschipper. Gelukkig waren er kasteleins die heil in een zeilwedstrijd zagen, bijvoorbeeld tijdens een jaarmarkt. Maar ook hier ging de kost voor de baat uit: de prijsuitreiking was in het café en de winnende schipper moest natuurlijk een rondje geven.

Met de komst van de watersportverenigingen, zo rond 1850, wordt de organisatie overgenomen door clubs, doorgaans bestierd door de notabelen. Dat betekende het eind van het zeilen om geldprijzen en de opkomst van de luxe voorwerpen. De belangstelling voor het skûtsjesilen loopt terug. De komst van de benzinemotor leidt via de opdrukker naar de vrachtschepen en het verdwijnen van vele skûtsjes. Maar een enkeling is zo verslaafd aan dat zeilen met vrachtschepen dat hij de traditie in stand houdt. Tegen het eind van de tweede wereldoorlog nemen enkele skûtsjefanaten het initiatief om het skûtsjesilen weer zijn rechtmatige plaats op de Friese zeilkalender te laten innemen. En nu meer dan vijftig jaar later, bloeit het evenement als nooit tevoren.

Kampioenschap
De grote strijd bij beide organiserende organisaties (SKS en IFKS) gaat om het kampioenschap. Dat gaat naar de schipper die zo weinig mogelijk punten heeft bijeen gesprokkeld. Dat wordt berekend aan het eind van de serie wedstrijden en van het totaal wordt de slechtste wedstrijd afgetrokken. Strafpunten als gevolg van een protest, mogen niet meer als slechtste resultaat worden beschouwd, dus tellen altijd mee voor het klassement.

Aanleiding silery yn'e wâlden

In de zomer van 2008 kwam wethouder Doeke. Fokkema van de gemeente Tytsjerksteradiel met de suggestie dat skûtsjesilen op de Burgumer Mar zou moeten worden georganiseerd.
‘De Burgumer Mar is een mooi, maar vrij onbekend wedstrijdwater, bovendien liggen er in de buurt van de Burgumer Mar ( bijv. Eastermar, Earnewâld, Burgum ) verscheidene skûtsjes en in het verleden werden hier ook skûsjesylwedstrijden gehouden’ zo dacht de wethouder.

Er werd een aantal personen gevraagd om te onderzoeken of skûtsjesylwedstrijden inderdaad op de Burgumer Mar gehouden zouden kunnen worden. In januari 2009 lag er een rapport met daarin de conclusie dat er inderdaad gezeild zou kunnen worden, mits aan een aantal voorwaarden zou kunnen worden voldaan.

Een van de voorwaarden was de oprichting van een Stichting die de wedstrijden zou moeten gaan organiseren.
Doel van de Stichting is:
- Organiseren van skûtsjesylwedstrijden op de Burgumer Mar
- Leggen van kontakten tussen burgers en overheid
- Mensen interesseren voor het zeilen
- Verkrijgen van geld van overheid, ondernemers en particulieren
- Aanwenden van alle wettige middelen om het doel van de Stichting te bevorderen

Er werden kontakten gelegd met IFKS en SKS.
Alleen de IFKS was bereid mee te werken aan zeilwedstrijden op de Burgumer Mar.
De Stichting vroeg vrijwilligers die in verschillende commissies practische zaken wilden gaan regelen.
Zo werken er op dit moment ± 18 vrijwilligers in verschillende commissies aan de realisering van de skûtsjesylwedstrijden die op 13 juni 2009 zullen gaan plaatsvinden.
Er zijn 13 juni zowel ‘s morgens als ‘s middags twee wedstrijden: één klasse met 13 grote skûtsjes (uit A, B en C-klasse van de IFKS) en één klasse met 10 kleine skûtsjes (de zgn. kleine A-klasse).

De ochtendwedstrijd start om 10.00 uur en de middagwedstrijd om 14.30 uur. De wedstrijden worden zuidelijk van het prinses Margrietkanaal gehouden.